Een eerste bezoek aan de gynaecoloog begint meestal met een gesprek, en een inwendig onderzoek is lang niet altijd nodig als je nergens last van hebt. Zenuwachtig zijn voor je eerste afspraak is normaal. Zeg dat gewoon tegen de arts: dan kan die je makkelijker helpen ontspannen.
Wat gebeurt er in de spreekkamer?
De arts vraagt naar je menstruatie, hoe je je voelt, medicijnen en ziektes in de familie. Sommige vragen klinken persoonlijk, bijvoorbeeld over seks: die krijgt iedereen, zodat duidelijk wordt welke hulp jij nodig hebt. Meestal worden ook je lengte, gewicht en bloeddruk gemeten.
Soms bekijkt de arts je uitwendige geslachtsdelen en geeft je misschien een spiegeltje, zodat je zelf ook kunt kijken. Een inwendig onderzoek met een speculum (eendenbek) doen ze meestal als je ergens last van hebt: pijn, ongewoon bloedverlies, jeuk of afscheiding. Het duurt een paar minuten.
Een uitstrijkje voor baarmoederhalskanker doen ze bij tieners meestal niet. Testen op infecties, als je al seks hebt gehad, gaan vaak gewoon met een plasje.
Wat mag je vragen?
Je mag je moeder, een vriendin of iemand anders die je vertrouwt meenemen, en vragen of die bij een deel van de afspraak even weggaat. Je mag een arts kiezen bij wie je je rustiger voelt, ook een vrouw, en vragen of er bij het onderzoek een verpleegkundige bij is. Soms regel je dat al bij het maken van de afspraak, dus vraag het van tevoren.
Vraag of de arts elke stap uitlegt voordat die je aanraakt. Doet het pijn of ben je gewoon bang, zeg dan ‘stop’: je kunt het onderzoek op elk moment laten stoppen.
Hoe bereid je je voor?
Scheren of bijwerken hoeft niet: daar is geen medische reden voor. Je vagina van binnen spoelen hoeft ook niet, een gewone douche is genoeg. Handig is een rok of een lange trui: die kun je aanhouden.
Neem de data van je laatste menstruaties, een lijstje met medicijnen en je vragen mee. Ongesteld zijn op de dag van de afspraak zit het gesprek niet in de weg, maar staat er een uitstrijkje gepland, bel dan de praktijk: dat wordt meestal verzet. Stel een afspraak niet uit vanwege pijn of ongewoon bloedverlies.
Veelgestelde vragen
Doet het pijn?
Het gesprek zeker niet. Het onderzoek kan raar en een beetje ongemakkelijk voelen, maar het hoort geen pijn te doen. Zeg dat het je eerste onderzoek is, en als het pijn doet, zeg het meteen: de arts kan een kleiner speculum nemen of je anders laten liggen.
Zal de arts het aan mijn ouders vertellen?
Veel van wat je vertelt kan tussen jullie blijven, maar de regels hangen af van je land en je leeftijd. Vraag daar helemaal aan het begin naar, voor de persoonlijke vragen.
Op welke leeftijd ga je voor het eerst?
Amerikaanse gynaecologen raden een eerste bezoek aan tussen je 13e en 15e, gewoon om kennis te maken. Met pijn, jeuk of vragen over anticonceptie kun je op elke leeftijd komen.
En als de arts onbeleefd is of je opjaagt?
Vraag om een pauze en om uitleg over wat er gebeurt. Wordt het niet beter, dan mag je de afspraak beëindigen, een andere arts zoeken en achteraf feedback geven of een klacht indienen bij de praktijk.
Kort samengevat
- Zet je vragen van tevoren in je notities
- Spreek met de arts het woord ‘stop’ af
- Vraag bij het maken van de afspraak of je iemand mag meenemen
Bron: ACOG: Your First Gynecologic Visit
Educatieve inhoud; het vervangt geen professioneel medisch advies.