Lần đầu khám phụ khoa thường bắt đầu bằng một cuộc trò chuyện, còn nếu bạn không có gì phải lo thì không phải lúc nào cũng cần khám trên bàn khám. Hồi hộp trước lần khám đầu là bình thường. Cứ nói thẳng với bác sĩ: như vậy bác sĩ dễ giúp bạn thả lỏng hơn.
Trong phòng khám sẽ có gì?
Bác sĩ sẽ hỏi về kỳ kinh, sức khỏe, thuốc bạn đang dùng và bệnh tật trong gia đình. Có câu hỏi nghe rất riêng tư, ví dụ về chuyện quan hệ tình dục: ai cũng được hỏi như vậy, để bác sĩ hiểu bạn cần được giúp gì. Thường còn đo chiều cao, cân nặng và huyết áp.
Đôi khi bác sĩ khám cơ quan sinh dục ngoài và có thể đưa bạn một chiếc gương nhỏ để bạn cũng nhìn thấy. Khám bên trong bằng mỏ vịt thường chỉ làm khi có điều gì khiến bạn lo: đau, ra máu bất thường, ngứa hoặc dịch âm đạo lạ. Việc khám kéo dài vài phút.
Thường không làm xét nghiệm tầm soát ung thư cổ tử cung (phết tế bào) cho tuổi teen. Nếu đã có quan hệ, xét nghiệm các bệnh lây nhiễm thường chỉ cần mẫu nước tiểu.
Mình có thể đề nghị những gì?
Bạn có thể đi cùng mẹ, bạn thân hoặc một người gần gũi khác, và nhờ họ ra ngoài trong một phần buổi khám. Có thể chọn bác sĩ khiến bạn thấy yên tâm hơn, kể cả bác sĩ nữ, và đề nghị có y tá ở trong phòng khi khám. Có nơi sắp xếp chuyện này ngay khi đặt lịch, nên hãy hỏi trước.
Đề nghị bác sĩ giải thích từng bước trước khi chạm vào bạn. Nếu đau hoặc chỉ đơn giản là sợ, hãy nói “dừng lại”: có thể dừng khám bất cứ lúc nào.
Chuẩn bị thế nào?
Không cần cạo hay tỉa gì cả: chẳng có lý do y tế nào cho việc đó. Cũng không cần rửa bên trong âm đạo, tắm bình thường là đủ. Mặc váy hoặc áo len dài sẽ tiện: không cần cởi ra.
Mang theo ngày của kỳ kinh gần nhất, danh sách thuốc đang dùng và các câu hỏi của bạn. Có kinh vào ngày khám không cản trở việc trò chuyện, còn nếu đã hẹn lấy mẫu phết cổ tử cung thì gọi cho phòng khám: thường sẽ dời lịch. Đừng hoãn khám vì đau hay ra máu bất thường.
Câu hỏi thường gặp
Có đau không?
Trò chuyện thì chắc chắn không. Khám có thể thấy lạ và hơi khó chịu, nhưng đúng ra là không đau. Hãy nói đây là lần khám đầu, và nếu đau thì nói ngay: bác sĩ có thể dùng mỏ vịt nhỏ hơn hoặc đổi tư thế.
Bác sĩ sẽ kể cho bố mẹ chứ?
Nhiều điều bạn kể có thể chỉ giữ giữa bạn và bác sĩ, nhưng quy định tùy theo quốc gia và tuổi. Hãy hỏi về chuyện này ngay từ đầu, trước những câu hỏi riêng tư.
Mấy tuổi thì nên đi khám lần đầu?
Bác sĩ phụ khoa Mỹ khuyên lần khám đầu vào 13–15 tuổi, chỉ để làm quen. Còn khi đau, ngứa hoặc có thắc mắc về tránh thai thì đi khám ở tuổi nào cũng được.
Nếu bác sĩ thô lỗ hoặc giục giã thì sao?
Hãy đề nghị tạm dừng và giải thích chuyện gì đang diễn ra. Nếu vẫn không ổn hơn, bạn có thể kết thúc buổi khám, tìm bác sĩ khác và sau đó góp ý hoặc khiếu nại với phòng khám.
Tóm lại
- Ghi câu hỏi vào ghi chú từ trước
- Thống nhất với bác sĩ chữ “dừng lại”
- Khi đặt lịch, hỏi xem có được đi cùng người thân không
Nguồn: ACOG: Your First Gynecologic Visit
Nội dung mang tính giáo dục; không thay thế lời khuyên y tế chuyên nghiệp.