Meestal komt de eerste menstruatie rond 12 jaar, 2–3 jaar nadat de borsten beginnen te groeien, dus er is tijd om je voor te bereiden. Schrik je van de gedachte ‘wat als het op school begint, zonder mij’, dan is voorbereiding precies wat daartegen helpt. Ze weet dan wat ze moet doen en naar wie ze toe kan.
Wanneer kun je het verwachten en waaraan merk je het?
Meestal begint de menstruatie tussen 8 en 17 jaar, dus eerder of later dan vriendinnen komt veel voor. De belangrijkste aanwijzingen: haar borsten groeien al 2–3 jaar, en er is haar gekomen onder haar oksels en op haar schaamstreek. Een halfjaar tot een jaar voor de eerste menstruatie verschijnt er meestal lichte, slijmerige afscheiding in haar ondergoed.
Hoe praat je zo dat ze luistert?
Eén groot gesprek is niet nodig. Beter veel korte gesprekjes tussendoor: in de auto, bij het schap met maandverband in de supermarkt, na een TikTok-filmpje. Begin met de vraag wat ze al weet, en antwoord simpel en eerlijk.
Noem dingen bij hun naam: ‘menstruatie’, ‘vagina’, ‘maandverband’. Als er thuis rustig over menstruatie wordt gepraat, kan ze later makkelijker tegen een leraar of arts zeggen dat ze pijn heeft. En als je je eigen eerste menstruatie nog weet, vertel haar erover.
Jongens in het gezin mogen ook weten wat menstruatie is: dan wordt er thuis minder over gegrapt. Maar over haar eigen menstruatie vertel je anderen alleen iets als zij dat goed vindt.
Wat kun je van tevoren klaarleggen?
Stel samen een klein setje samen: een paar maandverbandjes, reserveondergoed, doekjes en een zakje. Laat het gewoon in haar rugzak zitten, zoals een paraplu voor het geval dat. Laat zien hoe je een maandverbandje vastplakt, hoe vaak je het verschoont (elke 4–8 uur of eerder als het vol is) en waar je het weggooit.
Spreek een seintje af: een berichtje waarop jij komt of in elk geval antwoordt. Vertel dat ze bij een lekkage een trui om haar middel kan knopen. En zeg hardop dat iedereen weleens lekt en dat niemand daar boos om wordt.
Veelgestelde vragen
En als ze niet met mij wil praten?
Dring niet aan: leg het setje in de badkamer en zeg ‘je mag me altijd alles vragen, ook via een berichtje’. Bied een boek, een filmpje of een gesprek met een andere volwassene aan die ze vertrouwt. Laat de antwoorden uit een betrouwbare bron komen, roddels van vriendinnen hoort ze toch al genoeg.
Ik ben haar vader. Moet ik er ook over praten?
Ja, en de regels zijn hetzelfde: een rustige toon en concrete dingen. Vraag welk maandverband ze fijn vindt en maak een foto van het pak, zodat je het zonder vragen kunt kopen. Praat ze liever met een vrouw, stel dan een tante, oma of de schoolverpleegkundige voor, maar laat merken dat het bij jou ook kan.
Klopt het dat je voor je eerste menstruatie niet zwanger kunt worden?
Nee. De eerste ovulatie, dus het vrijkomen van een eicel, kan al gebeuren voor de eerste menstruatie, dus zwanger worden kan ook daarvoor al. Vertel haar dat meteen als je het over menstruatie en anticonceptie hebt.
Waar begin je mee: maandverband of tampons?
Voor de allereerste keren is maandverband het makkelijkst: aan een tampon en een cup moet je wennen. Alle middelen zijn wel vanaf het begin veilig, en door een tampon verlies je je maagdelijkheid niet. Laat haar proberen wat ze wil, als ze eraan toe is.
Kort samengevat
- Veel korte gesprekjes in plaats van één groot gesprek
- Stel samen een setje voor haar rugzak samen: maandverband, ondergoed, een zakje
- Spreek een seintje af waarop jij antwoordt of komt
Bron: NHS: Starting your periods
Educatieve inhoud; het vervangt geen professioneel medisch advies.