การคุมกำเนิดกับประจำเดือน

ยาคุม ห่วงคุมกำเนิด ยาฝัง และยาฉีดคุมกำเนิด มักทำให้ประจำเดือนเปลี่ยนไป โดยเฉพาะใน 3–6 เดือนแรก หลังจากนั้นหลายคนมีประจำเดือนน้อยลงหรือห่างขึ้น และบางวิธีก็ทำให้ประจำเดือนหายไปเลย วิธีคุมกำเนิดต้องเลือกกับหมอ ส่วนฉันจะเล่าให้ฟังว่าจะเจออะไรบ้าง การเปลี่ยนแปลงจะได้ไม่ทำให้ตกใจ

เลือดที่ออกตอนกินยาคุม คือประจำเดือนไหม?

ไม่เชิง ยาคุมชนิดฮอร์โมนรวม แผ่นแปะ และวงแหวนคุมกำเนิดหยุดการตกไข่ ระหว่างใช้จึงไม่มีรอบเดือนแบบที่คุ้นเคย เลือดที่ออกช่วงเว้นยาหรือตอนกินเม็ดแป้ง เรียกว่าเลือดออกจากการหยุดฮอร์โมน เป็นการตอบสนองของร่างกายต่อการไม่ได้รับฮอร์โมนไม่กี่วัน

โดยทั่วไปเลือดที่ออกแบบนี้จะน้อยกว่าประจำเดือนเดิมและปวดน้อยกว่า ส่วนยาคุมฮอร์โมนเดี่ยว (มินิพิล) ซึ่งไม่มีเอสโตรเจน กินต่อเนื่องไม่มีช่วงเว้น และเลือดอาจออกบ่อยขึ้น น้อยลง หรือหายไปเลย

ช่วงเดือนแรก ๆ จะเป็นยังไง?

หลายคนมีเลือดออกหรือเลือดกะปริดกะปรอยระหว่างรอบ ในเดือนแรก ๆ ที่กินยาคุม และใน 3–6 เดือนแรกของห่วงฮอร์โมน ปกติภายในช่วงนั้นเลือดจะค่อย ๆ นิ่งลง ส่วนยาฝัง ประจำเดือนเปลี่ยนบ่อยมากและเปลี่ยนได้หลายแบบ อาจน้อยลงหรือมากขึ้น นานขึ้น ไม่สม่ำเสมอ หรือหายไป

ระหว่างที่ร่างกายปรับตัว พกแผ่นอนามัยแบบบางไว้ในกระเป๋า และจดวันที่มีเลือดออกไว้ในปฏิทิน ถ้ากินยาคุมไป 3 เดือนแล้วเลือดยังกวนใจอยู่ หมออาจเสนอให้เปลี่ยนยาคุมตัวอื่น หรือกินต่อเนื่องแบบไม่เว้นช่วง

ห่วงทองแดงไม่มีฮอร์โมน และในเดือนแรก ๆ ประจำเดือนอาจมามากขึ้น นานขึ้น และปวดกว่าเดิม เมื่อเวลาผ่านไปอาการอาจเบาลง ส่วนอาการปวด ยาแก้ปวดทั่วไปช่วยได้

จริงไหมที่ว่ากินยาคุมแล้วจะท้องยาก?

ไม่จริง เป็นความเชื่อผิด ๆ หลังถอดห่วงหรือยาฝัง ร่างกายพร้อมตั้งครรภ์ได้ทันที หลังหยุดยาคุมมักใช้เวลาประมาณหนึ่งเดือน ที่ต้องรอนานที่สุดคือยาฉีด อาจนานถึง 1 ปี

การหยุดยา “ให้ร่างกายได้พัก” ก็ไม่จำเป็น การกินยาคุมต่อเนื่องไม่เว้นช่วงนั้นปลอดภัย ส่วนการเว้นช่วงนอกตาราง ทำให้ป้องกันการตั้งครรภ์ได้น้อยลง

แหล่งที่มา: NHS: Contraception

เนื้อหาการศึกษา ไม่ได้ใช้แทนคำแนะนำทางการแพทย์

เราเขียนบทความเรื่องรอบเดือนอย่างไร