ประจำเดือนครั้งแรกมักมาตอนอายุประมาณ 12 ปี และส่วนใหญ่ก็แค่เป็นรอยแดงหรือน้ำตาลเล็ก ๆ บนกางเกงใน เลือดทั้งหมดตลอดทุกวันมีประมาณ 1–5 ช้อนโต๊ะ แม้ดูเหมือนเยอะกว่านั้น กังวลก่อนประจำเดือนมาครั้งแรกเป็นเรื่องปกติ
จะเริ่มมาเมื่อไหร่?
แต่ละคนไม่เหมือนกัน มักอยู่ระหว่างอายุ 8 ถึง 17 ปี มาก่อนหรือหลังเพื่อนจึงเจอได้บ่อย ส่วนใหญ่ประจำเดือนมาหลังหน้าอกเริ่มโต 2–3 ปี ประมาณครึ่งปีถึงหนึ่งปีก่อนหน้า มักเห็นตกขาวสีขาวใสคล้ายเมือกบนกางเกงใน นั่นแหละสัญญาณว่าถึงเวลาใส่ผ้าอนามัยไว้ในกระเป๋าแล้ว
จะเป็นแบบไหน?
ประจำเดือนครั้งแรกมักมาน้อยมาก และหมดภายในไม่กี่วัน หลังจากนั้นประจำเดือนมักมา 2–7 วัน และมามากที่สุดใน 2 วันแรก สีน้ำตาลก็ปกติ โดยเฉพาะตอนที่เลือดมาน้อย
2–3 ปีแรก หรือบางคนนานกว่านั้น รอบเดือนจะยังไม่นิ่ง ในวัยรุ่น 9 ใน 10 รอบยาว 21 ถึง 45 วัน นี่เป็นเรื่องปกติ ร่างกายแค่กำลังปรับตัว จดวันแรกของประจำเดือนแต่ละครั้งไว้ในปฏิทิน จะได้เห็นจังหวะของตัวเองง่ายขึ้น
ควรใส่อะไรไว้ในกระเป๋า?
จัดกระเป๋าใบเล็ก ๆ: ผ้าอนามัยสองสามแผ่น กางเกงในสำรอง ทิชชูเปียก และถุงใส่ของที่เปื้อน ที่บ้านลองแกะผ้าอนามัยสักแผ่นแปะบนกางเกงใน จะได้รู้ว่ามันติดยังไง มีชุดนี้ไว้ รอประจำเดือนครั้งแรกก็สบายใจขึ้น เพราะเกิดอะไรขึ้นก็มีของพร้อม
ถ้ามาที่โรงเรียนล่ะ
ครั้งแรกเลือดมักมาน้อย เธอจึงน่าจะรู้ตัวก่อนที่จะซึมเป็นรอย ถ้าไม่มีผ้าอนามัย พับกระดาษชำระหลาย ๆ ชั้นแล้ววางในกางเกงใน อยู่ได้ไม่นาน แต่ก็พอให้ไปถึงห้องพยาบาลหรือหาเพื่อนได้
ขอผ้าอนามัยได้จากครูพยาบาล คุณครู หรือเพื่อน: “ประจำเดือนมาแต่ไม่มีผ้าอนามัย” ถ้าเลือดเลอะเสื้อผ้า ผูกเสื้อแขนยาวไว้รอบเอว แล้วซักรอยด้วยน้ำเย็นเร็วที่สุดเท่าที่ทำได้ เกือบทุกคนเคยเลอะอย่างน้อยครั้งหนึ่ง เรียกว่ามีเพื่อนร่วมชะตาเพียบ
จะบอกแม่หรือพ่อยังไง?
ประโยคเดียวก็พอ: “ประจำเดือนมาแล้ว ช่วยเรื่องผ้าอนามัยหน่อยได้ไหม?” บอกได้ทั้งแม่ พ่อ ยาย พี่สาว หรือครูพยาบาลที่โรงเรียน อายเป็นเรื่องปกติ แต่อย่างน้อยให้ผู้ใหญ่สักคนรู้ไว้ จะได้ช่วยเธอได้เร็วขึ้น
คำถามที่พบบ่อย
มันเจ็บไหม
บางคนไม่ปวดเลย บางคนปวดหน่วง ๆ ที่ท้องน้อยหรือเอว ซึ่งเจอได้ในหลายคน กระเป๋าน้ำร้อนห่อผ้าขนหนู อาบน้ำอุ่น และเดินเล่นเบา ๆ ช่วยได้ ยาแก้ปวดอย่างไอบูโพรเฟนหรือพาราเซตามอล กินตามฉลากและให้ผู้ใหญ่รู้ด้วย
ใช้ผ้าอนามัยแบบสอดตั้งแต่ครั้งแรกได้ไหม?
ได้ ผ้าอนามัยแบบสอดและถ้วยอนามัยปลอดภัยตั้งแต่ประจำเดือนครั้งแรก แค่ครั้งแรกใช้แบบแผ่นง่ายกว่า ผ้าอนามัยแบบสอดไม่หายเข้าไปข้างใน และไม่ได้ทำให้เสียความบริสุทธิ์ เปลี่ยนทุก 4–8 ชั่วโมง และอย่าใส่นานเกิน 8 ชั่วโมง
กลั้นไว้เหมือนกลั้นฉี่ได้ไหม?
ไม่ได้ และไม่ได้แปลว่าเธอผิดปกติ ฉี่มีกล้ามเนื้อหูรูดคอยกลั้นไว้ แต่ช่องคลอดไม่มีหูรูดแบบนั้น เลือดเลยไหลออกมาเองทีละน้อย
โดยสรุป
- ใส่ผ้าอนามัยกับกางเกงในสำรองไว้ในกระเป๋าตั้งแต่ตอนนี้
- จดวันแรกของประจำเดือน จะได้เห็นจังหวะของตัวเอง
- บอกผู้ใหญ่อย่างน้อยหนึ่งคน ส่งข้อความก็ได้
แหล่งที่มา: NHS: Starting your periods
เนื้อหาการศึกษา ไม่ได้ใช้แทนคำแนะนำทางการแพทย์
