คนจำนวนมากอายเรื่องประจำเดือน ในแบบสำรวจที่อังกฤษ เด็กสาวเกือบครึ่งยอมรับว่ารู้สึกเขิน เธอไม่ได้ผิดปกติอะไร ความเขินนี้ถูกปลูกฝังมาหลายปี และค่อย ๆ ลดลงได้
ความอายนี้มาจากไหน?
ทุกเดือน มีคน 1.8 พันล้านคนที่มีประจำเดือน แต่ก็ยังต้องซ่อนกันอยู่ดี บางที่ยังเรียกประจำเดือนว่า “สกปรก” และโฆษณาผ้าอนามัยตัวแรกที่ใช้ของเหลวสีแดงแทนสีฟ้า เพิ่งออกมาในปี 2017 เราโตมากับเสียงกระซิบและการซ่อนผ้าอนามัยไว้ในแขนเสื้อ ความเขินจึงดูเป็นเรื่องธรรมชาติ ทั้งที่จริงแค่ถูกสอนมา
ถ้าเลอะต่อหน้าคนอื่นล่ะ?
จัดการเรื่องที่ทำได้ก่อน ผูกเสื้อแขนยาวหรือเสื้อฮู้ดไว้รอบเอว แล้วหาผ้าอนามัย ซักเสื้อผ้าด้วยน้ำเย็นเร็วที่สุดเท่าที่ทำได้ และเก็บกางเกงในสำรองไว้ในกระเป๋าเผื่อครั้งหน้า เกือบทุกคนเคยเลอะอย่างน้อยครั้งหนึ่ง เรียกว่ามีเพื่อนร่วมชะตาเพียบ
ทำยังไงให้อายน้อยลง?
เริ่มจากก้าวเล็ก ๆ ที่ทำได้ เช่น บอกเพื่อนว่า “ประจำเดือนมา” หรือถือผ้าอนามัยไปห้องน้ำในมือเฉย ๆ ที่แคชเชียร์ ผ้าอนามัยถูกสแกนเหมือนขนมปังนั่นแหละ และพนักงานก็เห็นทุกวัน ยิ่งพูดยิ่งทำบ่อยก็ยิ่งง่ายขึ้น และก็ไม่จำเป็นต้องบอกทุกคน
ทำไมความอายถึงกระทบสุขภาพ?
เพราะความอาย เด็กผู้หญิงบางคนจึงเงียบเรื่องอาการปวดและเลื่อนการไปหาหมอ Plan International พบว่าบางคนถึงขั้นไม่ไปโรงเรียน เพราะกลัวเลอะหรือกลัวโดนล้อ ถ้าพูดเรื่องประจำเดือนกันได้ตามปกติ ก็จะบอกผู้ใหญ่ได้ทันเวลาว่า “ปวดจนลุกไม่ไหว”
ถ้าโดนล้อ ทำยังไง?
ไม่ได้เป็นเธอคนเดียว ในอังกฤษ เด็กผู้หญิงอายุ 14 ถึง 21 ปี 1 ใน 5 เคยโดนล้อหรือกลั่นแกล้งเรื่องประจำเดือน ตอบกลับไปเรียบ ๆ ว่า “ใช่ ประจำเดือนมา แล้วไง?” แล้วเดินออกมา เพราะคนที่ล้ออยากได้ปฏิกิริยาจากเธอ
ถ้าโดนซ้ำแล้วซ้ำอีก นั่นคือการกลั่นแกล้งแล้ว เล่าให้ผู้ใหญ่ที่ไว้ใจฟัง เช่น พ่อแม่ ครู หรือครูแนะแนว ผู้ใหญ่มักหยุดการกลั่นแกล้งได้โดยที่คนแกล้งไม่รู้ว่าใครเป็นคนบอก
คำถามที่พบบ่อย
ปกติไหมที่ฉันซ่อนเรื่องนี้ไว้?
ใช่ เป็นเรื่องส่วนตัวของเธอ และไม่ต้องบอกทุกคน ความต่างอยู่ที่ว่าเธอซ่อนเพราะอยากซ่อน หรือเพราะกลัว ถ้าความกลัวทำให้ไม่กล้าขอผ้าอนามัยหรือไม่กล้าบอกว่าปวด ลองคุยเรื่องนี้กับคนที่ไว้ใจ
จะบอกพ่อยังไงว่าต้องการผ้าอนามัย?
สั้น ๆ ตรงประเด็น: “พ่อ ช่วยซื้อผ้าอนามัยแบบนี้ให้หน่อย” พร้อมรูปห่อ พ่อจะได้ไม่ต้องยืนงงหน้าชั้น ถ้าคุยกันไม่ค่อยได้ ขอผู้ใหญ่คนอื่นแทน
ขอเบาเรื่องวิชาพละตอนปวดยังไง?
ไปหาครูก่อนเริ่มคาบแล้วบอกเบา ๆ ว่า “หนูเป็นประจำเดือน ปวดมาก วันนี้ขอเบา ๆ ได้ไหมคะ?” การขยับเบา ๆ อย่างการเดินยังช่วยลดปวดได้ด้วย แต่ไม่ต้องฝืนวิ่งตอนปวดหนัก
ฉันเคยโดนแซวแล้วมันฝังอยู่ในใจ
เรื่องที่ทำให้เจ็บใจอาจยังค้างอยู่ในใจเป็นปี ๆ จริง ๆ ลองเล่าให้คนที่จะฟังโดยไม่หัวเราะเยาะ หรือเล่าให้ฉันฟัง ถ้าความทรงจำพวกนี้รบกวนชีวิต นักจิตวิทยาช่วยได้ ไม่ต้องรับมือคนเดียว
โดยสรุป
- ใส่ผ้าอนามัยและกางเกงในสำรองไว้ในกระเป๋านักเรียน
- ตกลงกับเพื่อนว่าจะคอยช่วยกัน
- ถ้าโดนล้อซ้ำ ๆ บอกผู้ใหญ่
แหล่งที่มา: Plan International UK: What is period stigma
เนื้อหาการศึกษา ไม่ได้ใช้แทนคำแนะนำทางการแพทย์
