Ramai sangat yang segan tentang haid: dalam satu tinjauan di UK, hampir separuh gadis mengaku mereka rasa malu. Tiada apa yang tak kena dengan awak. Rasa segan ini diajar kepada kita bertahun-tahun, dan ia boleh dilemahkan sedikit demi sedikit.
Dari mana datangnya rasa malu ini?
Setiap bulan, 1.8 bilion orang datang haid, tapi haid tetap disorokkan. Di sesetengah tempat ia masih dipanggil “tak suci”, dan iklan pad pertama dengan cecair merah, bukannya biru, hanya ditayangkan pada tahun 2017. Kita membesar dengan bisik-bisik dan pad yang disorok dalam lengan baju, sebab itu rasa segan terasa semula jadi, walaupun ia sebenarnya dipelajari.
Apa nak buat kalau bocor depan orang?
Mula-mula yang praktikal: ikat baju sejuk atau hoodie di pinggang dan cari pad. Bilas pakaian dengan air sejuk secepat mungkin, dan simpan seluar dalam ganti dalam beg untuk keadaan begini. Hampir semua orang pernah bocor sekurang-kurangnya sekali, jadi ramai yang senasib dengan awak.
Macam mana nak kurangkan rasa segan?
Mula dengan langkah kecil yang awak mampu: cakap kepada kawan “aku datang haid” atau bawa pad ke tandas di tangan. Di kaunter, pad diimbas sama macam roti, dan juruwang nampak pad setiap hari. Setiap kali, lebih mudah untuk cakap dan buat begitu, dan awak tetap tak perlu beritahu semua orang.
Kenapa rasa malu mengganggu kesihatan?
Kerana malu, budak perempuan kadang-kadang berdiam diri tentang sakit dan menangguhkan jumpa doktor. Menurut Plan International, kerana takut bocor atau diejek, sesetengahnya malah tak pergi ke sekolah. Bila haid boleh dibincangkan dengan tenang, lebih mudah untuk beritahu orang dewasa tepat pada masanya: “Sakit sangat sampai saya tak boleh bangun.”
Apa nak buat kalau diejek?
Awak bukan seorang saja: di Britain, satu daripada lima gadis berumur 14 hingga 21 tahun pernah diejek atau dibuli kerana haid. Awak boleh jawab dengan tenang “Ya, aku datang haid. Jadi?” dan beredar: orang yang mengejek mahukan reaksi awak.
Kalau ia berulang, itu dah jadi buli. Beritahu orang dewasa yang awak percaya: ibu bapa, cikgu, kaunselor sekolah. Orang dewasa selalunya boleh hentikan buli tanpa pembuli tahu siapa yang mengadu.
Soalan lazim
Normal ke kalau aku sorokkan benda ni?
Ya, itu urusan peribadi awak, dan tak perlu beritahu semua orang. Bezanya ialah sama ada awak sorokkan kerana mahu, atau kerana takut. Kalau rasa takut menghalang awak minta pad atau beritahu tentang sakit, bincangkan dengan orang yang awak percaya.
Macam mana nak beritahu ayah yang saya perlukan pad?
Ringkas dan terus: “Ayah, tolong belikan pad macam ni” bersama gambar bungkusannya. Dengan begitu ayah tak perlu meneka di depan rak. Kalau perbualan tak menjadi, minta tolong orang dewasa lain.
Macam mana nak minta rehat daripada kelas PJ kalau sakit?
Jumpa cikgu sebelum kelas dan cakap perlahan: “Saya datang haid, sakit sangat, boleh saya buat yang ringan saja hari ni?” Pergerakan ringan seperti berjalan malah membantu bila sakit, tapi tak perlu berlari sambil menahan sakit teruk.
Aku pernah kena usik, dan ia masih terasa dalam hati
Kejadian yang menyakitkan hati memang boleh teringat bertahun-tahun. Cuba ceritakan kepada orang yang akan mendengar tanpa mengejek, atau kepada saya. Kalau kenangan itu mengganggu hidup, ahli psikologi boleh membantu, dan awak tak perlu hadapinya seorang diri.
Pendek kata
- Letak pad dan seluar dalam ganti dalam beg sekolah
- Berjanji dengan kawan untuk saling tolong-menolong
- Kalau diejek berulang kali, beritahu orang dewasa
Sumber: Plan International UK: What is period stigma
Kandungan pendidikan; ia tidak menggantikan nasihat perubatan profesional.