Lelehan antara haid dialami kebanyakan gadis dan wanita, dan kesan pucat pada seluar dalam itu normal. Begitulah faraj kekal lembap, membuang sel-sel mati dan terlindung daripada jangkitan. Di sekolah hampir tiada siapa bercakap tentang ini, jadi memang wajar kalau awak risau.
Lelehan yang macam mana biasa?
Lelehan biasa jernih atau putih, tanpa bau kuat yang tak menyenangkan. Ia boleh pekat dan melekit atau licin dan berair, dan jumlahnya lain-lain bagi setiap orang. Bau sendiri yang ringan pun normal, kalau ia memang biasa bagi awak.
Kenapa ia berubah sepanjang kitaran?
Lelehan mengikut hormon. Menjelang ovulasi, ia selalunya lebih banyak, lebih cair dan boleh ditarik macam putih telur mentah, dan selepas itu jadi lebih pekat. Ada orang yang jelas perasan perubahan ini, ada yang hampir tak perasan, dan kedua-duanya biasa.
Lelehan lebih banyak semasa hamil, semasa guna kontraseptif hormon dan bila aktif secara seksual. Sebab itu fasa kitaran tak dapat diteka atau ovulasi tak dapat disahkan dengan tepat berdasarkan lelehan.
Macam mana nak jaga supaya tak memudaratkan?
Untuk bahagian luar, air suam dah cukup, dan kalau nak guna sabun, pilih yang lembut dan tanpa pewangi. Gel wangi, deodoran dan tisu basah berpewangi untuk kawasan intim merengsakan kulit, jadi biar saja ia kekal di rak kedai. Seluar dalam kapas dan pakaian yang tak terlalu ketat membantu kulit tak jadi rengsa kerana lembap.
Boleh ke tahu puncanya daripada warna?
Ada petunjuknya. Bau hanyir selalunya berlaku pada vaginosis bakteria, bila keseimbangan bakteria terganggu. Lelehan macam dadih selalunya berlaku pada jangkitan yis, manakala yang kehijauan atau berbuih pada trikomoniasis, jangkitan yang tersebar melalui hubungan seks.
Tapi punca yang berbeza boleh nampak sama, jadi ubat dan antibiotik tak dipilih berdasarkan warna: doktor boleh ambil calitan dengan putik kapas. 3 hari sebelum temujanji begini, jangan guna ubat yang dimasukkan ke dalam faraj, dan sebelum temujanji jangan douche atau seks: dengan itu ujian lebih tepat.
Soalan lazim
Dah ada lelehan, tapi haid belum datang. Normal ke?
Ya. Lelehan boleh muncul kira-kira 6–12 bulan sebelum haid pertama kerana perubahan hormon semasa akil baligh.
Boleh ke pakai pantyliner setiap hari?
Boleh, kalau awak rasa lebih selesa: pilih yang tanpa pewangi dan tukar bila dah basah. Tapi tak wajib pakai, kesan pada seluar dalam itu normal.
Patut ke basuh lebih kerap supaya tak berbau?
Tak perlu basuh lebih kerap, dan bahagian dalam langsung tak perlu: pewangi dan douche boleh merengsa dan memburukkan keadaan. Kalau baunya sampai awak rasa nak tutup dengan sesuatu, jumpa doktor: mungkin itu jangkitan yang boleh dirawat.
Pendek kata
- Basuh bahagian luar dengan air suam, tanpa gel wangi
- Catat lelehan dalam diari supaya tahu apa yang biasa bagi awak
- Pilih seluar dalam kapas dan pantyliner tanpa pewangi
Sumber: NHS: Vaginal discharge
Kandungan pendidikan; ia tidak menggantikan nasihat perubatan profesional.