เชื้อราในช่องคลอดและกระเพาะปัสสาวะอักเสบเจอได้ในผู้หญิงหลายคน และทั้งสองอย่างรักษาได้ดี ส่วนท็อกซิกช็อกเจอน้อยกว่ามาก ในอเมริกาประมาณ 1 รายต่อผู้หญิง 100,000 คนต่อปี แต่ทุกคนที่ใช้ผ้าอนามัยแบบสอดหรือถ้วยอนามัยควรรู้สัญญาณของมัน

จะรู้ได้ยังไงว่าเป็นเชื้อราหรือกระเพาะปัสสาวะอักเสบ?

เชื้อราส่วนใหญ่จะคัน คันและระคายเคืองด้านนอก ตกขาวสีขาวเป็นก้อนคล้ายนมบูด มักไม่มีกลิ่น อาจแสบตอนมีเซ็กส์หรือตอนฉี่ เกิดจากเชื้อราแคนดิดา ซึ่งปกติอยู่ในร่างกายเงียบ ๆ และจะเพิ่มจำนวนเมื่อสมดุลเสีย เช่น หลังกินยาปฏิชีวนะ ตอนตั้งครรภ์ หรือเมื่อผิวระคายเคือง

กระเพาะปัสสาวะอักเสบส่วนใหญ่จะแสบ เจ็บตอนฉี่ ปวดฉี่ซ้ำแล้วซ้ำเล่าแต่ออกทีละหยด และปวดหน่วงท้องน้อย มักเกิดจากแบคทีเรียในลำไส้ที่เข้าไปในท่อปัสสาวะ ในผู้หญิงท่อนี้สั้น แบคทีเรียจึงเดินทางไปถึงกระเพาะปัสสาวะได้ไม่ไกล

อะไรช่วยได้ตอนนี้?

ถ้าเป็นเชื้อรา ล้างภายนอกด้วยน้ำอุ่น ไม่ใช้สบู่หรือเจลหอม และซับผิวให้แห้งดี ใส่กางเกงในผ้าฝ้ายหลวม ๆ และงดเซ็กส์ไว้ก่อนถ้ารู้สึกไม่สบาย ถ้ารักษา เชื้อรามักหายใน 7–14 วัน

ถ้าเป็นกระเพาะปัสสาวะอักเสบ ดื่มน้ำให้พอจนฉี่สีอ่อน พักผ่อน และงดกาแฟ แอลกอฮอล์ และน้ำผลไม้ไปก่อน แก้ปวดใช้พาราเซตามอลตามฉลาก

กระเพาะปัสสาวะอักเสบแบบไม่รุนแรงบางทีก็หายเอง หมอจึงอาจแนะนำให้รอ 48 ชั่วโมงก่อนเริ่มยาปฏิชีวนะ ถ้าใช้ยา อาการมักหายใน 1–2 วัน

ท็อกซิกช็อกคืออะไร และป้องกันยังไง?

ท็อกซิกช็อกเกิดจากพิษที่แบคทีเรียบางชนิดปล่อยออกมา เกิดได้เวลาใช้ผ้าอนามัยแบบสอดหรือถ้วยอนามัย และเกิดจากแผลบาดหรือแผลไหม้ที่ติดเชื้อได้ด้วย

เปลี่ยนผ้าอนามัยแบบสอดทุก 4–8 ชั่วโมง และอย่าใส่อันเดียวนานเกิน 8 ชั่วโมง ใช้ระดับการซึมซับต่ำสุดที่พอ ถ้าอันหนึ่งอยู่ได้ครบ 8 ชั่วโมงสบาย ๆ น่าจะซึมซับมากเกินไป ล้างมือก่อนและหลัง และใช้ผ้าอนามัยแบบสอดเฉพาะวันที่มีประจำเดือน

ถ้านอนนานกว่า 8 ชั่วโมง ตอนกลางคืนใช้ผ้าอนามัยแบบแผ่นหรือกางเกงในอนามัยดีกว่า ถ้วยอนามัยอย่าใส่นานเกินที่คู่มือของรุ่นนั้นอนุญาต

คำถามที่พบบ่อย

เผลอหลับทั้งที่ใส่ผ้าอนามัยแบบสอดเกิน 8 ชั่วโมง ทำยังไงดี?

เอาออกทันทีที่ตื่น ชั่วโมงที่เกินมาไม่ได้แปลว่าจะเกิดท็อกซิกช็อก แค่ให้แบคทีเรียมีเวลามากขึ้นเท่านั้น ถ้าเอาออกไม่ได้ ไปหาหมอ หมอจะเอาออกให้

แครนเบอร์รี่ช่วยเรื่องกระเพาะปัสสาวะอักเสบจริงไหม?

แครนเบอร์รี่ไม่ได้รักษากระเพาะปัสสาวะอักเสบที่เป็นอยู่แล้ว ถ้ากลับมาเป็นบ่อย ผลิตภัณฑ์แครนเบอร์รี่อาจช่วยป้องกันได้ ถ้าตั้งครรภ์ ถามหมอก่อน และห้ามกินแครนเบอร์รี่คู่กับวาร์ฟาริน

รักษาเชื้อราโดยไม่พบแพทย์ได้ไหม?

ถ้าเคยเป็นเชื้อรามาแล้วและจำอาการได้ เภสัชกรที่ร้านยาช่วยได้ ยาต้านเชื้อราไม่ควรใช้เกิน 2 ครั้งในครึ่งปี ถ้าไม่ได้ปรึกษาหมอหรือเภสัชกร

ต้องรักษาคู่ด้วยไหม?

ถ้าเป็นเชื้อรา ไม่ต้อง ถ้าคู่ไม่มีอาการ เชื้อราไม่นับเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ แม้เซ็กส์จะกระตุ้นให้เป็นได้ และครีมรักษาเชื้อราอาจทำให้ถุงยางอนามัยเสียหาย

โดยสรุป

  • ใส่ผ้าอนามัยแบบสอดไม่เกิน 8 ชั่วโมง และใช้แบบแผ่นตอนกลางคืน
  • หลังมีเซ็กส์ ไปฉี่
  • ล้างภายนอกด้วยน้ำอุ่น ไม่ใช้เจลหอม

แหล่งที่มา: NHS: Toxic shock syndrome

เนื้อหาการศึกษา ไม่ได้ใช้แทนคำแนะนำทางการแพทย์

เราเขียนบทความเรื่องรอบเดือนอย่างไร