Nấm âm đạo và viêm bàng quang là chuyện nhiều phụ nữ gặp, và cả hai đều chữa tốt. Sốc nhiễm độc thì hiếm hơn nhiều: ở Mỹ khoảng 1 ca trên 100.000 phụ nữ mỗi năm. Nhưng ai dùng tampon hay cốc nguyệt san cũng nên biết các dấu hiệu của nó.
Làm sao biết là nấm hay viêm bàng quang?
Nấm âm đạo thường gây ngứa: ngứa và kích ứng ở bên ngoài, dịch trắng đặc như bã đậu, thường không có mùi. Có thể thấy rát khi quan hệ hoặc khi đi tiểu. Nguyên nhân là nấm candida, vốn thường sống lặng lẽ trong cơ thể và sinh sôi khi cân bằng bị xáo trộn: sau khi dùng kháng sinh, khi mang thai, khi da bị kích ứng.
Viêm bàng quang thường gây buốt: đi tiểu thấy đau, cứ muốn đi tiểu mãi mà mỗi lần chỉ ra vài giọt, bụng dưới âm ỉ đau. Thường là do vi khuẩn đường ruột lọt vào niệu đạo. Ở phụ nữ niệu đạo ngắn, nên vi khuẩn không phải đi xa mới đến bàng quang.
Điều gì giúp ích ngay lúc này?
Khi bị nấm, rửa bên ngoài bằng nước ấm, không dùng xà phòng và gel thơm, rồi thấm khô da kỹ bằng khăn. Mặc đồ lót cotton rộng rãi, và tạm hoãn quan hệ nếu thấy khó chịu. Nếu điều trị, nấm thường khỏi trong 7–14 ngày.
Khi bị viêm bàng quang, uống đủ nước để nước tiểu có màu nhạt, nghỉ ngơi và tạm bỏ cà phê, rượu bia và nước ép trái cây. Để giảm đau có thể dùng paracetamol theo hướng dẫn.
Viêm bàng quang nhẹ đôi khi tự khỏi, nên bác sĩ có thể đề nghị chờ 48 giờ rồi mới dùng kháng sinh. Có kháng sinh thì triệu chứng thường hết sau 1–2 ngày.
Sốc nhiễm độc là gì và phòng tránh thế nào?
Sốc nhiễm độc do độc tố của một số vi khuẩn gây ra. Nó có thể xảy ra khi dùng tampon và cốc nguyệt san, và cả do vết cắt hay vết bỏng bị nhiễm trùng.
Thay tampon mỗi 4–8 giờ và không để một miếng quá 8 giờ. Chọn mức thấm hút thấp nhất mà vẫn đủ: nếu tampon dễ dàng trụ được cả 8 giờ, nhiều khả năng nó thấm hút quá mạnh. Rửa tay trước và sau, và chỉ dùng tampon trong những ngày có kinh.
Nếu ngủ hơn 8 giờ, ban đêm nên dùng băng vệ sinh hoặc quần lót nguyệt san. Cốc thì không để lâu hơn thời gian mà hướng dẫn của loại bạn dùng cho phép.
Câu hỏi thường gặp
Ngủ quên với tampon hơn 8 giờ. Giờ làm sao?
Lấy ra ngay khi vừa tỉnh. Thêm vài giờ chưa có nghĩa là sẽ bị sốc nhiễm độc: chỉ là vi khuẩn có thêm thời gian, vậy thôi. Nếu không lấy ra được, hãy đi khám, bác sĩ sẽ lấy giúp.
Nam việt quất có thực sự giúp trị viêm bàng quang?
Nam việt quất không chữa được viêm bàng quang đã khởi phát. Nếu bệnh hay tái phát, các sản phẩm từ nam việt quất có thể giúp phòng ngừa. Khi mang thai thì hỏi bác sĩ trước, còn nếu đang dùng warfarin thì không kết hợp với nam việt quất.
Có thể tự trị nấm âm đạo mà không cần bác sĩ?
Nếu bạn từng bị nấm và nhận ra triệu chứng, dược sĩ ở nhà thuốc có thể giúp. Không dùng thuốc chống nấm quá 2 lần trong nửa năm nếu chưa hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ.
Có cần chữa cho người yêu không?
Với nấm âm đạo thì không, nếu người ấy không có triệu chứng. Nấm không được xếp vào bệnh lây qua đường tình dục, dù quan hệ có thể khơi mào nó. Ngoài ra, kem trị nấm có thể làm hỏng bao cao su.
Tóm lại
- Để tampon không quá 8 giờ, ban đêm thì dùng băng vệ sinh
- Sau khi quan hệ thì đi tiểu
- Rửa bên ngoài bằng nước ấm, không dùng gel thơm
Nguồn: NHS: Toxic shock syndrome
Nội dung mang tính giáo dục; không thay thế lời khuyên y tế chuyên nghiệp.