Nếu chu kỳ xê dịch chút ít từ tháng này sang tháng khác, đó là bình thường: ở cùng một người, độ dài chu kỳ trung bình thay đổi 2–3 ngày. Ở người trưởng thành, chu kỳ thường dài 21–35 ngày. Bác sĩ bắt đầu tìm hiểu khi độ dài chu kỳ nhảy lệch hơn 7–9 ngày hoặc nằm ngoài khoảng đó.
Vì sao chu kỳ thay đổi?
Độ dài chu kỳ chủ yếu do ngày rụng trứng quyết định, tức ngày trứng rời khỏi buồng trứng. Từ rụng trứng đến kỳ kinh là khoảng 10–16 ngày, còn nửa đầu chu kỳ thì lúc giãn ra, lúc co lại. Có chu kỳ không rụng trứng, khi đó kỳ kinh đến không đoán trước được, đôi khi ra nhiều hơn bình thường.
Điều gì làm rối loạn chu kỳ?
Những nguyên nhân thường gặp: căng thẳng và lo âu, sụt hoặc tăng cân đột ngột và tập luyện quá sức. Biện pháp tránh thai nội tiết cũng làm thay đổi nhịp: viên chỉ có progestin, thuốc tiêm, vòng nội tiết.
Đôi khi nguyên nhân là PCOS hoặc tuyến giáp. Còn trễ kinh có thể là dấu hiệu đầu tiên của mang thai, nên nếu có khả năng mang thai, hãy thử thai.
Chu kỳ bị rối thì làm gì?
Chu kỳ không đều thường không phải dấu hiệu bệnh, và không phải lúc nào cũng cần chữa. Bắt đầu bằng ghi chép: ngày đầu của mỗi kỳ kinh, máu ra mấy ngày và nhiều hay ít. Sau 3–6 tháng, ứng dụng sẽ cho thấy mức dao động thật của bạn.
Nếu chu kỳ rối sau căng thẳng, ăn kiêng hoặc tập luyện nặng, ngủ đủ, ăn uống đàng hoàng và giảm tải có thể giúp lấy lại nhịp. Khi khám, bác sĩ sẽ hỏi về chu kỳ, cân nặng, thể thao và thuốc men, và nếu cần sẽ cho xét nghiệm máu hoặc siêu âm. Có ghi chép trong điện thoại thì không phải vắt óc nhớ ngày ngay tại chỗ.
Câu hỏi thường gặp
Chu kỳ 23 ngày. Vậy có ngắn quá không?
Không. Chu kỳ đều từ 21 đến 35 ngày được coi là bình thường, và 23 ngày nằm gọn trong đó. Trong một nghiên cứu trên hơn 600 nghìn chu kỳ, chỉ 1 trên 8 chu kỳ dài đúng 28 ngày.
Chu kỳ không đều có mang thai được không?
Có. Với chu kỳ như vậy, rụng trứng thưa hơn và vào những ngày khác nhau, nên có thể khó có thai hơn, nhưng điều đó không giúp tránh thai. Nếu muốn có con, hãy thử quan hệ cứ 2–3 ngày một lần suốt cả chu kỳ.
Ngừng tránh thai rồi mà chu kỳ mãi không ổn định. Chuyện này có hay gặp không?
Sau thuốc tiêm thì có: kỳ kinh cần vài tháng để trở lại bình thường. Sau thuốc tránh thai kết hợp, khả năng có thai thường trở lại sau khoảng một tháng, và nếu chu kỳ lâu mãi không ổn, hãy đi khám. Trong cả hai trường hợp, vẫn có thể mang thai trước cả kỳ kinh đầu tiên, nên nếu chưa muốn có con thì hãy tránh thai ngay.
Tóm lại
- Ghi ngày đầu của mỗi kỳ kinh
- Có khả năng mang thai? Thử que trước
- Cho bác sĩ xem lịch sử chu kỳ trong ứng dụng
Nguồn: NHS: Irregular periods
Nội dung mang tính giáo dục; không thay thế lời khuyên y tế chuyên nghiệp.