ถ้ารอบเดือนคลาดเคลื่อนนิดหน่อยในแต่ละเดือน นั่นปกติ ในคนคนเดียวกัน ความยาวรอบเดือนเปลี่ยนไปเฉลี่ย 2–3 วัน ในผู้ใหญ่ รอบเดือนมักยาว 21–35 วัน หมอจะเริ่มหาสาเหตุเมื่อความยาวรอบเดือนแกว่งมากกว่า 7–9 วัน หรือออกนอกช่วงนี้
ทำไมรอบเดือนถึงคลาดเคลื่อน?
ความยาวรอบเดือนขึ้นอยู่กับวันไข่ตกเป็นหลัก คือวันที่ไข่ถูกปล่อยออกจากรังไข่ จากไข่ตกถึงประจำเดือนมาใช้เวลาประมาณ 10–16 วัน แต่ครึ่งแรกของรอบเดือนยืดบ้างหดบ้าง บางรอบไม่มีการตกไข่เลย แล้วประจำเดือนก็มาแบบคาดเดาไม่ได้ บางครั้งมามากกว่าปกติ
อะไรทำให้รอบเดือนรวน?
สาเหตุที่พบบ่อยคือ ความเครียดและความกังวล น้ำหนักลดหรือเพิ่มฮวบฮาบ และออกกำลังกายหนักเกินไป การคุมกำเนิดแบบฮอร์โมนก็เปลี่ยนจังหวะได้ เช่น ยาคุมที่ไม่มีเอสโตรเจน ยาฉีด ห่วงฮอร์โมน
บางครั้งสาเหตุคือ PCOS (ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ) หรือต่อมไทรอยด์ และประจำเดือนที่ไม่มาอาจเป็นสัญญาณแรกของการตั้งครรภ์ ถ้ามีโอกาสตั้งครรภ์ ตรวจครรภ์
ถ้ารอบเดือนรวน ทำยังไงดี?
รอบเดือนไม่สม่ำเสมอมักไม่ได้เป็นสัญญาณของโรค และไม่จำเป็นต้องรักษาเสมอไป เริ่มจากจดบันทึก วันแรกของประจำเดือนแต่ละครั้ง เลือดออกกี่วัน และมากแค่ไหน ผ่านไป 3–6 เดือน แอปจะแสดงช่วงความคลาดเคลื่อนจริงของเธอ
ถ้ารอบเดือนรวนหลังเครียด ลดน้ำหนัก หรือซ้อมหนัก การนอน กินอาหารให้พอ และลดการออกกำลังกายลงอาจช่วยให้จังหวะกลับมา หมอจะถามเรื่องรอบเดือน น้ำหนัก การออกกำลังกาย และยา และถ้าจำเป็นจะสั่งตรวจเลือดหรืออัลตราซาวนด์ มีบันทึกในโทรศัพท์ก็ไม่ต้องมานั่งนึกวันที่ตอนนั้น
คำถามที่พบบ่อย
รอบเดือน 23 วัน สั้นไปไหม?
ไม่ รอบเดือนที่สม่ำเสมอยาว 21 ถึง 35 วันถือว่าปกติ และ 23 วันก็อยู่ในช่วงนี้สบาย ๆ ในงานวิจัยกว่า 600,000 รอบ มีแค่ 1 ใน 8 ที่ยาวพอดี 28 วัน
รอบเดือนไม่สม่ำเสมอ ตั้งครรภ์ได้ไหม?
ได้ รอบเดือนแบบนี้ไข่อาจตกไม่บ่อยและตกคนละวัน การตั้งครรภ์จึงอาจยากขึ้น แต่ไม่ได้ป้องกันการตั้งครรภ์ ถ้าอยากมีลูก ลองมีเซ็กส์ทุก 2–3 วันตลอดทั้งรอบ
เลิกคุมกำเนิดแล้ว แต่รอบเดือนยังไม่เข้าที่ เป็นแบบนี้ได้ไหม?
หลังยาฉีด ได้ ประจำเดือนต้องใช้เวลาหลายเดือนกว่าจะกลับมาปกติ หลังยาคุมชนิดฮอร์โมนรวม ความสามารถในการตั้งครรภ์มักกลับมาในประมาณหนึ่งเดือน ถ้ารอบเดือนยังไม่เข้าที่นาน ๆ ให้หมอดู ทั้งสองกรณี ตั้งครรภ์ได้ตั้งแต่ก่อนประจำเดือนครั้งแรกจะมา ถ้ายังไม่อยากมีลูก ป้องกันตั้งแต่ตอนนี้เลย
โดยสรุป
- จดวันแรกของประจำเดือนทุกครั้ง
- มีโอกาสตั้งครรภ์? ตรวจครรภ์ก่อน
- เอาประวัติรอบเดือนในแอปไปให้หมอดู
แหล่งที่มา: NHS: Irregular periods
เนื้อหาการศึกษา ไม่ได้ใช้แทนคำแนะนำทางการแพทย์