Je basale temperatuur laat de ovulatie achteraf zien: daarna stijgt je ochtendtemperatuur met 0,3–0,5 °C en blijft zo tot je menstruatie. Je hoeft hem niet elke dag te meten: het is een hulpmiddel voor een specifiek doel, en zelfs als je zwanger wilt worden levert een grafiek op zich weinig op. En als je regelmatig ongesteld wordt, heb je waarschijnlijk gewoon een ovulatie, grafiek of geen grafiek.
Wat laat de grafiek eigenlijk zien?
Basale temperatuur is je lichaamstemperatuur in volledige rust, meteen na het slapen. Na de ovulatie stijgt progesteron, en je temperatuur gaat een beetje mee omhoog. Ben je niet zwanger geworden, dan daalt hij voor je menstruatie weer.
Het addertje: je meest vruchtbare dagen vallen 2–3 dagen vóór de stijging. Tegen de tijd dat de grafiek hem laat zien, ligt dat venster al achter je.
Hoe meet je zo dat de grafiek niet liegt?
Meet elke ochtend rond dezelfde tijd, zodra je wakker bent: voordat je opstaat, eet of drinkt. Je hebt een thermometer nodig die tienden van een graad aangeeft, liefst honderdsten. Leg hem 's avonds al naast je bed en meet de hele cyclus op dezelfde plek: kies je je mond, blijf dan bij je mond.
Een verkoudheid met koorts, alcohol, te weinig slaap, stress, een vlucht door tijdzones, sommige medicijnen en borstvoeding kunnen de grafiek in de war schoppen. Noteer zulke dagen naast het getal, zodat je een toevallige piek niet voor de stijging aanziet.
Zoek naar een trapje in de grafiek, want één hoog puntje zegt op zich weinig. Blijft je temperatuur minstens drie dagen achter elkaar hoger dan ervoor, dan heb je waarschijnlijk al geovuleerd. Je eigen patroon wordt pas na een paar cycli duidelijk, dus trek geen conclusies na de eerste week.
En een smartwatch, kan dat ook?
De Apple Watch meet 's nachts de temperatuur van je pols en ziet de verschuiving ook pas achteraf. Een schatting van je vorige ovulatie geeft hij na ongeveer twee cycli, als je hem elke nacht in bed draagt. Als anticonceptie is de functie niet geschikt, zegt Apple er zelf eerlijk bij.
Kun je met je temperatuur zwangerschap voorkomen?
Een grafiek alleen is daar niet geschikt voor: hij laat de ovulatie pas achteraf zien, en zaadcellen overleven in je lichaam meestal tot 5 dagen, soms tot 7. Temperatuur wordt gebruikt in natuurlijke methodes om je vruchtbare dagen te herkennen, samen met afscheiding en cyclusdata, en die leer je van een specialist. Volg je de regels precies, dan beschermen zulke methodes voor 91–99%, maar als het af en toe misgaat, worden 24 van de 100 vrouwen binnen een jaar zwanger.
Veelgestelde vragen
Geen stijging. Betekent dat geen ovulatie?
Niet per se: de stijging kan klein zijn en wegvallen tussen de ruis. Daarom bevestigen artsen een ovulatie niet met een temperatuurgrafiek, maar met een bloedtest op progesteron, ongeveer een week voor je menstruatie.
Mijn temperatuur blijft hoog en ik word niet ongesteld. Ben ik zwanger?
Kan: bij een zwangerschap blijft progesteron hoog, en dan daalt je temperatuur niet. Doe een test, de meeste werken vanaf de eerste dag dat je te laat bent.
We willen zwanger worden. Moet ik meten?
Mag, als je het leuk vindt, maar je kansen worden er niet groter door. Artsen raden aan om de hele cyclus door elke 2–3 dagen seks te hebben, en daar heb je geen grafiek voor nodig.
Welke temperatuur is de juiste?
Er is niet één getal, iedereen heeft haar eigen niveau. Het gaat om het verschil tussen jouw dagen vóór en na de ovulatie.
Kort samengevat
- Leg de thermometer 's avonds al naast je bed
- Meet voordat je opstaat, en steeds op dezelfde tijd
- Noteer verkoudheid, alcohol en korte nachten naast het getal
Bron: ACOG: Fertility awareness-based methods of family planning
Educatieve inhoud; het vervangt geen professioneel medisch advies.