Prawie u każdej przed okresem coś się zmienia: nastrój, apetyt, piersi, brzuch. Poważnie przeszkadzać w życiu może to 2–4 na 100 osób, a u reszty zmiany są łagodniejsze i można sobie z nimi poradzić. Te dni przypadają na fazę lutealną, drugą połowę cyklu: po owulacji okres zwykle przychodzi po 10–16 dniach.
Co się dzieje po owulacji?
Pusty pęcherzyk, z którego wyszła komórka jajowa, zmienia się w ciałko żółte. Wydziela ono progesteron, a ten hormon przygotowuje warstwę macicy na możliwą ciążę. Temperatura ciała rośnie mniej więcej o 0,3–0,5 °C i trzyma się tak do okresu.
Jeśli do ciąży nie doszło, ciałko żółte zanika, hormony spadają i zaczyna się okres. Ta połowa cyklu zmienia się mniej niż pierwsza, dlatego spóźniony okres najczęściej oznacza późną owulację. Jeśli był seks, większość testów ciążowych działa już od pierwszego dnia spóźnienia.
Dlaczego przed okresem jestem jak inna osoba?
Tak ma wiele osób, tylko z różną siłą. Najczęściej to wahania nastroju, drażliwość, łzy, lęk, zmęczenie i zły sen. Z ciała bywają wzdęcia, bolesne piersi, ból głowy, pryszcze i ochota na jedzenie.
Zwykle wszystko zaczyna się 1–2 tygodnie przed okresem, częściej bliżej niego, i ustępuje w pierwszych dniach krwawienia. Jeśli powtarza się to z cyklu na cykl, niczego nie wymyślasz: lekarze dobrze znają PMS i leczą go.
Co pomaga przetrwać te dni?
Wielu osobom pomaga regularny ruch przez cały miesiąc, a nie tylko w ciężkie dni: na przykład szybki marsz po 30 minut prawie codziennie. Kładź się i wstawaj mniej więcej o tej samej porze, nawet w weekendy.
Kofeinę i alkohol lepiej w te dni ograniczyć. Kiedy dopada cię lęk, spróbuj oddychać powoli: wdech na 4, wydech na 6. Jeśli boli głowa albo piersi, nadadzą się ibuprofen albo paracetamol według ulotki.
Kiedy to coś więcej niż PMS?
Bywa, że przed okresem dopada tak, że trudno pracować, rozmawiać z ludźmi i utrzymać relacje. To może być PMDD, ciężka postać PMS, i to się leczy: antydepresantami, psychoterapią, tabletkami hormonalnymi.
Jeśli nastrój jest ciężki przez cały miesiąc, a przed okresem tylko gorszy, warto sprawdzić, czy to nie depresja albo zaburzenie lękowe. Znajduje się je mniej więcej u połowy osób, które przychodzą leczyć PMS.
Częste pytania
Dlaczego przed okresem tak ciągnie do słodkiego?
Ochota na jedzenie jest na liście najczęstszych objawów PMS, więc na pewno nie jesteś sama. Pomaga jedzenie po trochu co 2–3 godziny i wybieranie wolnych węglowodanów: pełnoziarnistego chleba, kasz, strączków. Czekolada przy tym nie jest przestępstwem.
Dlaczego tydzień przed okresem nie mieszczę się w dżinsy?
Przed okresem ciało często zatrzymuje wodę, stąd wzdęcia i dodatkowe liczby na wadze. Spróbuj w te dni jeść mniej soli, a z początkiem okresu wszystko zwykle schodzi samo.
Nie mam PMS. Czy wszystko ze mną w porządku?
Wszystko w porządku: PMS nie ma każda. Łagodnych zmian można w ogóle nie zauważać, a PMS lekarze nazywają objawy, które z miesiąca na miesiąc przeszkadzają w życiu.
W skrócie
- Zaznaczaj nastrój codziennie, żeby zobaczyć swój rytm
- Ruszaj się po 30 minut prawie codziennie, przez cały miesiąc
- Jedz po trochu co 2–3 godziny
Źródło: NHS: PMS (premenstrual syndrome)
Treści edukacyjne; nie zastępują porady lekarskiej.