Regl öncesi neredeyse herkeste bir şeyler değişir: ruh hali, iştah, göğüsler, karın. Bu 100 kişiden 2–4'ünde hayatı ciddi şekilde zorlaştırabilir, geri kalanında değişiklikler daha hafiftir ve başa çıkılabilir. Bu günler döngünün ikinci yarısı olan luteal faza denk gelir: yumurtlamadan sonra regl genelde 10–16 gün içinde gelir.
Yumurtlamadan sonra ne olur?
Yumurtanın çıktığı boş folikül, sarı cisme (korpus luteum) dönüşür. Sarı cisim progesteron salgılar, bu hormon da rahimdeki tabakayı olası bir gebeliğe hazırlar. Vücut sıcaklığı yaklaşık 0,3–0,5 °C yükselir ve regle kadar öyle kalır.
Gebelik olmadıysa sarı cisim söner, hormonlar düşer ve regl başlar. Döngünün bu yarısı ilk yarıdan daha az değişir, bu yüzden geç gelen regl çoğu zaman geç yumurtlama demektir. Seks olduysa çoğu gebelik testi gecikmenin ilk gününden itibaren çalışır.
Regl öncesi neden başka biri gibiyim?
Bu birçok kişide olur, sadece şiddeti farklıdır. En sık görülenler ruh hali dalgalanmaları, sinirlilik, ağlamaklılık, kaygı, yorgunluk ve kötü uyku. Bedensel olarak şişkinlik, hassas göğüsler, baş ağrısı, sivilceler ve yeme isteği olabilir.
Genelde her şey reglden 1–2 hafta önce, çoğunlukla da regle yakın başlar ve kanamanın ilk günlerinde geçer. Döngüden döngüye tekrar ediyorsa hiçbir şey uydurmuyorsun: doktorlar PMS'i iyi tanır ve tedavisi var.
Bu günleri atlatmaya ne yardım eder?
Birçok kişiye sadece zor günlerde değil, bütün ay düzenli hareket iyi gelir: örneğin neredeyse her gün 30 dakikalık tempolu yürüyüş. Hafta sonları dahil, yaklaşık aynı saatte yat ve kalk.
Bu günlerde kafeini ve alkolü kısmak iyi olur. Kaygı bastırınca yavaş nefes almayı dene: 4'e kadar sayarak nefes al, 6'ya kadar sayarak ver. Başın ya da göğüslerin ağrıyorsa prospektüse göre ibuprofen ya da parasetamol işe yarar.
Ne zaman PMS'ten fazlası?
Bazen regl öncesi o kadar ağır bastırır ki çalışmak, insanlarla görüşmek ve ilişkileri sürdürmek zorlaşır. Bu, PMS'in ağır bir biçimi olan PMDD (premenstrüel disforik bozukluk) olabilir ve tedavisi var: antidepresanlar, psikoterapi, hormonlu haplar.
Ruh halin bütün ay ağır ve regl öncesi sadece daha da kötüleşiyorsa, depresyon ve anksiyete bozukluğu açısından kontrol ettirmeye değer. PMS tedavisi için gelenlerin yaklaşık yarısında bunlardan biri bulunuyor.
Sık sorulan sorular
Regl öncesi neden bu kadar tatlı çekiyor canım?
Yeme isteği PMS'in en sık görülen belirtileri arasında, yani kesinlikle yalnız değilsin. 2–3 saatte bir azar azar yemek ve yavaş karbonhidratları seçmek işe yarar: tam buğday ekmeği, tahıllar, baklagiller. Bu arada bir çikolata yemek de suç değil.
Reglden bir hafta önce kot neden girmiyor?
Regl öncesi vücut çoğu zaman su tutar, şişkinlik ve tartıdaki fazladan rakamlar buradan gelir. Bu günlerde daha az tuz yemeyi dene, regl başlayınca genelde hepsi kendiliğinden geçer.
Bende PMS yok. Her şey yolunda mı?
Her şey yolunda: PMS herkeste olmaz. Hafif değişiklikleri fark etmeyebilirsin bile, doktorlar ise aydan aya hayatı zorlaştıran belirtilere PMS der.
Kısaca
- Ritmini görmek için ruh halini her gün işaretle
- Bütün ay neredeyse her gün 30 dakika hareket et
- 2–3 saatte bir azar azar ye
Kaynak: NHS: PMS (premenstrual syndrome)
Eğitim içeriğidir; profesyonel tıbbi tavsiye yerine geçmez.