Σχεδόν σε όλες κάτι αλλάζει πριν την περίοδο: η διάθεση, η όρεξη, το στήθος, η κοιλιά. Να χαλάσει σοβαρά τη ζωή μπορεί σε 2–4 στις 100, ενώ στις υπόλοιπες οι αλλαγές είναι πιο ήπιες και τα βγάζεις πέρα μαζί τους. Αυτές οι μέρες πέφτουν στην ωχρινική φάση, το δεύτερο μισό του κύκλου: μετά την ωορρηξία η περίοδος συνήθως έρχεται σε 10–16 μέρες.
Τι γίνεται μετά την ωορρηξία;
Το άδειο ωοθυλάκιο, από το οποίο βγήκε το ωάριο, γίνεται ωχρό σωμάτιο. Αυτό βγάζει προγεστερόνη, και η ορμόνη αυτή ετοιμάζει το τοίχωμα της μήτρας για πιθανή εγκυμοσύνη. Η θερμοκρασία του σώματος ανεβαίνει περίπου 0,3–0,5 °C και μένει ψηλά ως την περίοδο.
Αν δεν υπάρξει εγκυμοσύνη, το ωχρό σωμάτιο σβήνει, οι ορμόνες πέφτουν και ξεκινά η περίοδος. Αυτό το μισό του κύκλου αλλάζει λιγότερο από το πρώτο, γι' αυτό μια περίοδος που αργεί τις περισσότερες φορές σημαίνει ωορρηξία που άργησε. Αν έγινε σεξ, τα περισσότερα τεστ εγκυμοσύνης δουλεύουν ήδη από την πρώτη μέρα της καθυστέρησης.
Γιατί πριν την περίοδο είμαι σαν άλλος άνθρωπος;
Συμβαίνει σε πολλές, απλώς με διαφορετική ένταση. Τις περισσότερες φορές είναι εναλλαγές διάθεσης, νεύρα, κλάματα, άγχος, κούραση και κακός ύπνος. Από τα σωματικά υπάρχουν φούσκωμα, πονεμένο στήθος, πονοκέφαλος, σπυράκια και λιγούρες.
Συνήθως όλα ξεκινούν 1–2 εβδομάδες πριν την περίοδο, πιο συχνά πιο κοντά σε αυτήν, και υποχωρούν τις πρώτες μέρες της αιμορραγίας. Αν επαναλαμβάνεται κύκλο με τον κύκλο, δεν τα φαντάζεσαι: οι γιατροί ξέρουν καλά το PMS, και θεραπεύεται.
Τι βοηθά να περάσουν αυτές οι μέρες;
Σε πολλές βοηθά η τακτική κίνηση όλο τον μήνα, όχι μόνο τις δύσκολες μέρες: για παράδειγμα, γρήγορο περπάτημα 30 λεπτά σχεδόν κάθε μέρα. Κοιμήσου και ξύπνα περίπου την ίδια ώρα, ακόμα και τα Σαββατοκύριακα.
Την καφεΐνη και το αλκοόλ καλύτερα να τα περιορίσεις αυτές τις μέρες. Όταν σε πιάνει άγχος, δοκίμασε να αναπνέεις αργά: εισπνοή στο 4, εκπνοή στο 6. Αν πονάει το κεφάλι ή το στήθος, κάνουν η ιβουπροφαίνη ή η παρακεταμόλη σύμφωνα με τις οδηγίες.
Πότε είναι κάτι παραπάνω από PMS;
Μερικές φορές πριν την περίοδο σε πιάνει τόσο που δυσκολεύεσαι να δουλέψεις, να βρεθείς με ανθρώπους και να κρατήσεις τις σχέσεις σου. Μπορεί να είναι PMDD, βαριά μορφή του PMS, και θεραπεύεται: με αντικαταθλιπτικά, ψυχοθεραπεία, ορμονικά χάπια.
Αν η διάθεση είναι βαριά όλο τον μήνα και πριν την περίοδο απλώς χειροτερεύει, αξίζει να ελεγχθεί για κατάθλιψη και αγχώδη διαταραχή. Αυτές βρίσκονται σε περίπου τις μισές από όσες έρχονται για θεραπεία του PMS.
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί πριν την περίοδο λαχταράω τόσο γλυκό;
Οι λιγούρες είναι στη λίστα με τα πιο συχνά σημάδια του PMS, οπότε σίγουρα δεν είσαι η μόνη. Βοηθά να τρως λίγο λίγο κάθε 2–3 ώρες και να διαλέγεις υδατάνθρακες αργής απορρόφησης: ψωμί ολικής άλεσης, δημητριακά, όσπρια. Και μια σοκολάτα δεν είναι έγκλημα.
Γιατί μια εβδομάδα πριν την περίοδο δεν μου κουμπώνει το τζιν;
Πριν την περίοδο το σώμα συχνά κατακρατά νερό, από εκεί το φούσκωμα και τα παραπάνω νούμερα στη ζυγαριά. Δοκίμασε αυτές τις μέρες να τρως λιγότερο αλάτι, και με την έναρξη της περιόδου όλα συνήθως φεύγουν μόνα τους.
Δεν έχω PMS. Είμαι εντάξει;
Είσαι μια χαρά: PMS δεν έχουν όλες. Τις ήπιες αλλαγές μπορεί και να μην τις προσέχεις, και οι γιατροί λένε PMS τα συμπτώματα που μήνα με τον μήνα σου χαλάνε τη ζωή.
Με λίγα λόγια
- Σημείωνε τη διάθεσή σου κάθε μέρα για να δεις τον ρυθμό σου
- Κινήσου 30 λεπτά σχεδόν κάθε μέρα, όλο τον μήνα
- Τρώγε λίγο λίγο κάθε 2–3 ώρες
Πηγή: NHS: PMS (premenstrual syndrome)
Ενημερωτικό περιεχόμενο· δεν αντικαθιστά τη συμβουλή γιατρού.