มากกว่าครึ่งหนึ่งของคนที่มีประจำเดือนปวดท้องใน 1–2 วันแรก และส่วนใหญ่ปวดไม่มาก ถ้าตอนนี้เธอกำลังปวดอยู่ ฉันเข้าใจเลย มันสูบพลังจริง ๆ อาการปวดแบบนี้บรรเทาได้ และไม่จำเป็นต้องทนเงียบ ๆ

ทำไมมีประจำเดือนแล้วต้องปวด?

ช่วงมีประจำเดือน มดลูกบีบตัวเพื่อดันเยื่อบุด้านในออกมา สารที่ชื่อพรอสตาแกลนดิน ซึ่งเยื่อบุสร้างขึ้นเอง ทำให้การบีบตัวแรงขึ้น วันแรกมีสารนี้มากที่สุด วันแรกจึงมักหนักที่สุด และอาการปวดมักจบภายใน 3 วัน

ทำไมปวดหลังและท้องไส้ปั่นป่วนไปด้วย?

อาการปวดบีบอาจร้าวไปถึงเอวและต้นขา ปวดหลังช่วงนี้ก็เลยเป็นเรื่องของประจำเดือนเหมือนกัน พรอสตาแกลนดินยังออกฤทธิ์กับลำไส้ด้วย วันแรก ๆ จึงอาจถ่ายเหลวและคลื่นไส้ ถ้าปวดมาก บางคนก็ปวดหัวและเวียนหัวร่วมด้วย

อะไรช่วยได้ตอนนี้?

วางกระเป๋าน้ำร้อนห่อผ้าขนหนูไว้ที่ท้องน้อย หรืออาบน้ำอุ่นหรือแช่น้ำอุ่น นวดท้องและเอวเบา ๆ และขยับตัวสบาย ๆ ก็ช่วยได้ เช่น เดินเล่น โยคะ ว่ายน้ำ ปั่นจักรยาน อย่าเผลอหลับไปพร้อมกระเป๋าน้ำร้อน และเอาออกถ้าผิวแดงหรือแสบ

ยาแก้ปวดต้านการอักเสบ เช่น ไอบูโพรเฟนหรือนาพรอกเซน ช่วยเรื่องปวดบีบได้ เพราะลดการสร้างพรอสตาแกลนดิน ได้ผลดีที่สุดถ้ากินตั้งแต่เริ่มมีสัญญาณแรกของประจำเดือนหรืออาการปวด กินตามฉลาก ส่วนใหญ่ต้องใช้แค่ 1–2 วัน

ปวดแค่ไหนถึงควรไปหาหมอ?

หมอจะเริ่มหาสาเหตุเมื่ออาการปวดทำให้เรียน ทำงาน หรือนอนไม่ได้ ยาแก้ปวดทั่วไปไม่ช่วย หรือปวดมากขึ้นทุกปี อาการปวดที่เริ่มหลายวันก่อนประจำเดือนมาและไม่หายไปพร้อมประจำเดือนก็น่าสงสัยเช่นกัน

เบื้องหลังอาการปวดแบบนี้อาจมีสาเหตุที่รักษาได้ เช่น เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญในกล้ามเนื้อมดลูก เนื้องอกมดลูก หรือการติดเชื้อ และไม่ต้องเอาความปวดของตัวเองไปเทียบกับเพื่อนที่ “ทนได้หมด” ความปวดของแต่ละคนไม่เหมือนกัน

คำถามที่พบบ่อย

ถ้าวิธีที่บ้านไม่ช่วย หมอช่วยอะไรได้บ้าง?

ยาต้านการอักเสบที่ต้องใช้ใบสั่งแพทย์ เครื่อง TENS หรือการคุมกำเนิดแบบฮอร์โมน เครื่อง TENS ลดปวดด้วยกระแสไฟฟ้าอ่อน ๆ ส่วนยาคุม ยาฝัง หรือยาฉีด ทำให้เยื่อบุมดลูกบางลง ประจำเดือนจึงผ่านไปได้ง่ายขึ้น

ยาคุมแบบฮอร์โมนจะส่งผลต่อการตั้งครรภ์ในอนาคตไหม?

ไม่ หลังหยุดยาคุม ความสามารถในการตั้งครรภ์มักกลับมาเหมือนเดิมภายในประมาณหนึ่งเดือน

อายุมากขึ้นจะดีขึ้นไหม?

หลายคนปวดประจำเดือนน้อยลงเมื่ออายุมากขึ้น และบางคนดีขึ้นหลังคลอดลูก แต่ไม่ต้องทนปวดหนัก ๆ รอวันนั้น บรรเทาได้ตั้งแต่ตอนนี้เลย

โดยสรุป

  • ห่อกระเป๋าน้ำร้อนด้วยผ้าขนหนู แล้ววางบนท้องน้อย
  • กินยาแก้ปวดตั้งแต่สัญญาณแรก ตามฉลาก
  • จดวันที่ปวดไว้ในปฏิทิน และสิ่งที่ต้องยกเลิกเพราะมัน

แหล่งที่มา: NHS: Period pain

เนื้อหาการศึกษา ไม่ได้ใช้แทนคำแนะนำทางการแพทย์

เราเขียนบทความเรื่องรอบเดือนอย่างไร