ถ้าสัปดาห์หนึ่งวิ่งแล้วตัวเบาเหมือนบิน แต่อีกสัปดาห์เหมือนแบกเป้ใส่หิน เธอไม่ได้คิดไปเอง ในแบบสำรวจผู้หญิงที่ออกกำลังกาย 6,812 คน 86% บอกว่ารู้สึกเหนื่อยในบางช่วงของรอบเดือน ฟอร์มไม่ได้หายไปไหน ที่เปลี่ยนคือความรู้สึก
ควรวางแผนการซ้อมตามระยะของรอบเดือนไหม?
แผน “ทำสถิติในครึ่งแรก โยคะในครึ่งหลัง” ฟังดูมีเหตุผล แต่งานวิจัยไม่ได้ยืนยัน งานทบทวนขนาดใหญ่ปี 2020 พบว่าในวันแรก ๆ ของประจำเดือน ผลงานเฉลี่ยต่ำลงนิดหน่อย แต่ความต่างน้อยมาก และผลของแต่ละงานวิจัยก็ต่างกันมาก ผู้เขียนจึงไม่ได้ให้กฎทั่วไป และแนะนำให้ดูเป็นรายคน
เรื่องการเล่นเวต ปี 2023 มีการรวมงานทบทวนทั้งหมดไว้ด้วยกัน และได้ข้อสรุปเดียวกัน คือยังไม่มีหลักฐานว่าระยะของรอบเดือนเปลี่ยนแรงหรือการเพิ่มกล้ามเนื้ออย่างเห็นได้ชัด
แล้วทำไมแต่ละวันถึงรู้สึกต่างกันขนาดนี้?
ส่วนใหญ่เป็นเพราะอาการ ในผู้หญิง 6,812 คนกลุ่มเดิม 91% สังเกตว่าอารมณ์ขึ้นลงหรือวิตกกังวล 84% ปวดบีบ 83% เจ็บหน้าอก ยิ่งมีอาการมาก ก็ยิ่งข้ามหรือเปลี่ยนการซ้อมบ่อยขึ้น บวกกับเรื่องที่ไม่เกี่ยวกับรอบเดือนด้วย เช่น นอนไม่พอ เครียด กินน้อยไป ความล้าที่สะสมจากการซ้อม
แล้วจะวางแผนยังไง?
ใช้แผนเดิมไป แล้วตัดสินใจตอนเช้าตามความรู้สึก ถ้ามีแรงเยอะ ก็ซ้อมตามแผน ถ้ารู้สึกหนัก ลดความเร็ว ระยะ หรือน้ำหนักลง
สักสองรอบ จดในไดอารีว่าซ้อมแล้วเป็นยังไง และนอนเป็นยังไง ถ้ามีรูปแบบ เธอจะเห็นเอง และวางวันเบา ๆ ไว้ล่วงหน้าได้
วิ่งและเล่นโยคะช่วงมีประจำเดือนยังไง?
ตามปกติ ถ้ารู้สึกสบาย และตอนปวดบีบ การวิ่งเบา ๆ เดิน และโยคะยังช่วยหลายคนได้ด้วย กันเลอะตอนวิ่งด้วยผ้าอนามัยแบบสอดหรือถ้วยอนามัย และใส่กางเกงในอนามัยเสริมอีกชั้นเพื่อความชัวร์ กางเกงขาสั้นสีเข้มและกางเกงในสำรองในกระเป๋าช่วยให้สบายใจขึ้น
คำถามที่พบบ่อย
ทำไมช่วงมีประจำเดือนหมดแรงไปเลย?
สาเหตุที่พบบ่อยในนักวิ่งหญิงคือ ประจำเดือนมามากและขาดธาตุเหล็ก ในผู้เข้าร่วมลอนดอนมาราธอน 36% มีประจำเดือนมามาก และเกือบครึ่งของกลุ่มนี้บอกว่ารอบเดือนรบกวนการซ้อม
ช่วงมีประจำเดือนทำท่ากลับหัวได้ไหม?
ได้ ถ้ารู้สึกสบาย ข้อห้ามนี้มาจากโยคะบางสำนัก แต่ไม่มีงานวิจัยไหนแสดงว่าเป็นอันตราย ถ้าไม่อยากทำ ก็เลือกท่านอนแทน
ถ้ารอบเดือนไม่สม่ำเสมอล่ะ?
ดูจากความรู้สึกและไดอารี จดว่าซ้อมแล้วเป็นยังไง และนอนเป็นยังไง ผ่านไปสองสามเดือนจะเห็นว่ามีวันไหนที่ซ้อมได้สบายกว่าไหม แม้วันที่จะคาดเดาไม่ได้ก็ตาม
แล้วถ้ากินยาคุมชนิดฮอร์โมนรวมอยู่ล่ะ?
ยาคุมแบบนี้หยุดการตกไข่ จึงไม่มีระยะของรอบเดือนแบบที่เข้าใจกัน หลักที่ใช้ก็เหมือนเดิม คือความรู้สึกและไดอารี
โดยสรุป
- ตอนเช้า ตัดสินใจตามความรู้สึกว่าวันนี้จะซ้อมยังไง
- สักสองรอบ จดในไดอารีว่าซ้อมแล้วเป็นยังไง
- วิ่งช่วงมีประจำเดือน ใช้ผ้าอนามัยแบบสอดหรือถ้วยอนามัย พร้อมกางเกงในอนามัย
แหล่งที่มา: Sports Medicine: Menstrual cycle and exercise performance
เนื้อหาการศึกษา ไม่ได้ใช้แทนคำแนะนำทางการแพทย์
